Pierwsza pomoc przy odmrożeniach
- Zima to idealny czas do aktywności na świeżym powietrzu – narty, snowboard, łyżwy czy sanki to świetne sposoby na spędzenie czasu.
- Jednak niskie temperatury niosą ze sobą ryzyko odmrożeń, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
- Dowiedz się, jak skutecznie zapobiegać odmrożeniom i co robić, jeśli do nich dojdzie.
Najczęstsze miejsca odmrożeń
Długotrwała ekspozycja na zimno może prowadzić do odmrożeń, zwłaszcza w takich miejscach jak:
- – palce rąk i stóp
- – nos i uszy
- – policzki i broda.
Temperatura poniżej 0°C to główna, ale nie jedyna przyczyna odmrożeń. Sprzyjają im także wiatr i wilgoć, które sprawiają, że organizm wychładza się znacznie szybciej – nawet przy dodatnich temperaturach.
Szybciej dochodzi do odmrożenia, gdy:
- – jesteśmy głodni
- – przebywamy na dużej wysokości
- – jesteśmy osłabieni, zmęczeni lub odwodnieni
- – chorujemy na cukrzycę.
Szczególnie narażone są dzieci oraz osoby starsze, które tracą ciepło szybciej niż dorośli.
Jak uniknąć odmrożeń?
1. Ubieraj się warstwowo.
Noś warstwy ubrań, najlepiej z materiałów izolujących ciepło, takich jak wełna. Nie zapominaj o czapce, szaliku i rękawiczkach, które chronią najbardziej wrażliwe na zimno miejsca, czyli głowę, szyję i ręce.
2. Bądź w ruchu.
Poruszanie się pomaga utrzymać ciepło ciała. Jeśli masz zamiar długo przebywać na zimnie, spędź ten czas aktywnie. Ruch powoduje lepsze krążenie krwi, dzięki czemu ciepło rozprowadza się po całym ciele.
3. Unikaj wilgoci.
Jeśli Twoje ubrania stają się mokre, znacznie łatwiej możesz doprowadzić do odmrożenia. Wybieraj ubrania, które chronią przed deszczem i śniegiem. Pamiętaj też o odpowiednim obuwiu, które izoluje stopy od zimna i wilgoci.
4. Uważaj na wiatr.
Chłodny wiatr sprawia, że odczuwalna temperatura jest dużo niższa. Dlatego, gdy mocno wieje, zakrywaj twarz i uszy, a także staraj się trzymać zacisznych miejsc.
5. Ogrzewaj się stopniowo.
Jeśli zaczynasz odczuwać zimno, poszukaj schronienia i ogrzej się stopniowo, np. wkładając ręce do ciepłej, ale nie gorącej wody, gdyż grozi to szokiem termicznym.
Czy wiesz, że…?
Alkohol nie ogrzewa organizmu! Spożywanie alkoholu w niskich temperaturach daje złudne uczucie ciepła. W rzeczywistości powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i przyspiesza utratę ciepła, zwiększając ryzyko odmrożeń.
Stopnie odmrożenia i ich objawy
| I stopień | dotyczy głównie naskórka i charakteryzuje się bladą bądź sinoczerwoną barwą skóry miejsca odmrożonego. Występuje również ból, obrzęk i pieczenie czy łuszczenie naskórka |
|---|---|
| II stopień | skóra jest woskowobiała, sztywna, twarda, po ogrzewaniu staje się sinoczerwona, a na skórze powstają pęcherze wypełnione płynem surowiczym i pojawia się rwący, piekący ból |
| III stopień | rozpoczyna się proces martwicy powierzchownej skóry, która przybiera siną barwę |
| IV stopień | martwica obejmuje głębsze warstwy, a nawet całe palce, uszy lub nos, co może prowadzić do samoistnej amputacji odmrożonych części ciała |
Prawidłowe ogrzewanie odmrożonej skóry
1. Nie wkładaj rąk bezpośrednio pod gorącą wodę – zacznij od letniej kąpieli, stopniowo podnosząc temperaturę do około 40°C.
2. Jeśli skóra zaczyna wracać do normalnego koloru i odzyskuje ciepło, to dobry znak. Może być jeszcze zaczerwieniona i bolesna, ale powinna się zregenerować.
3. Nie przekłuwaj pęcherzy. W takim przypadku nałóż jałowy opatrunek i chroń skórę przed dalszym uszkodzeniem.